پیام خطا

  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; views_display has a deprecated constructor in require_once() (line 3161 of /home/vardasht/domains/vardasht.ir/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; views_many_to_one_helper has a deprecated constructor in require_once() (line 127 of /home/vardasht/domains/vardasht.ir/public_html/sites/all/modules/ctools/ctools.module).

معرفي بازی پوخلو داش(ورزش دال پلان)

آخرین بروزرسانی: 
سه شنبه, 1394/01/18 - 23:12

دال به معناي نشانه است و در اين ورزش يا بازي به قطعه سنگي اطلاق مي‌شود كه از ساير سنگ‌هاي موجود در مكان بازي مشخص تر است. پلان:به معناي قطعه سنگي است كه توسط بازيكن انتخاب مي‌شود و به سوي هدف كه دال باشد پرتاب مي شود.

 پيشينه

اين ورزش از جمله بازيهاي رايج و متداول در بين روستائيان و به ويژه عشاير كشور مي باشد. بعلت زندگي كوچ نشيني عشاير در دامنه و فراز كوهها در فصل‌هاي ييلاق و قشلاق و وجود انواع سنگ‌ها در طبيعت و نياز به دفاع از رمه و احشام وهمچنين در جمع آوري و هدايت گله در مسيرهاي تردد، چوپانان به مهارت و تبحري دست مي يابند كه پرتاب كردن سنگ جز لاينفك زندگي آنان مي گردد و به مرور زمان ورزشهاي بومي و محلي در رشته‌هاي پرتابي به وجود آمده است كه از آن جمله مي‌توان به دال پلان اشاره نمود.

اين بازي به صورت مشخص در بين عشاير قشقايي و فارس به نام نشانه زني با سنگ معروف است.

ويژگي‌ دال پلان

در تقسيم بندي و دسته بندي بازيهاي بومي و محلي مي‌توان ورزش دال پلان را از رشته ورزشهاي پرتابي محسوب نمود كه نياز به قدرت بدني و تبحر در تيراندازي به سوي هدف ثابت دارد و بعنوان ورزش پايه در پرتابهاي رشته دو و ميداني خصوصاً پرتاب با وزنه برشمرد كه پرتاب كننده پلان به مهارت و دقت در نشانه زني دست مي يابد.

قوانين و نحوه اجراي بازي به نقل از سايت فدراسيون ورزشهاي روستايي و عشايري مصوب 12/2/1388 نوشته شده توسط محمد رسول كلهر

 

اعضاي تيم:

اين رشته ورزشي مي‌تواند بصورت انفرادي يا تيمي برگزار شود كه در حالت تيمي حداكثر بازيكنان 5نفري باشند كه 3 نفر آنها بازيكنان اصلي و 2 نفر ديگر ذخيره خواهند بود.

زمين بازي:

دال پلان در زميني مسطح و مستطيل شكل به طول حداكثر 30 و عرض 6 متر انجام مي‌شود.

وسايل بازي

تعداد 6 تخته سنگ همسان و مستطيل شكل با قطر 7 سانتي‌متر و ارتفاع 25 سانتي‌متر و تكيه گاه 15 سانتي متر كه بجاي سنگ در مسابقات سالني مي‌توان از چوب نيز استفاده نمود. ضمناً قسمت فوقاني دال مي‌تواند كروي يا به شكل ذوزنقه باشد و همچنين تعدادي قطعه سنگ"پلان" جهت پرتاب به گونه‌اي كه در دست پرتاب كننده جاي گرفته و معمولاً نزديك به كروي و متناسب با توان ورزشكار باشد نياز مي‌باشد.

تعداد داور:

هر زمين بازي نياز به سه داور(داور تيم الف، داور تيم ب و داور وسط) دارد. شروع بازي، نحوه پرتاب و خطاي هر بازيكن توسط داور آن تيم كنترل مي‌شود.

قرعه كشي(تر يا خشك)، انتخاب زمين و شروع بازي،  زمان مسابقه، ثبت امتيارات و حل و فصل اختلافات دو تيم نيز توسط سر داور(داور وسط) انجام مي‌گيرد.

 

شرح:

-          يك سر داور و دو داور كمك مسئوليت قضاوت يك مسابقه را بعهده دارند.

-          جهت انتخاب زمين و نوبت پرتاب، قرعه كشي توسط سر داور انجام شده و برنده حق انتخاب زمين يا پرتاب را دارد.

-          ثبت امتيازات تيمي و نظارت بر حسن انجام مسابقه به عهده سر داور مي‌باشد.

-          ثبت تعداد پرتاب اعضاي تيم در برگه مخصوص به عهده كمك داور مي باشد.

-         كمك داور هر تيم علاوه بر ثبت نام و نام خانوادگي و تعداد پرتابهاي هر پرتاب كننده موظف به كنترل حق و خطاي بازيكنان نيز مي‌باشد.

-          كنترل وقت مسابقه بوسيله كرنومتر توسط سرداور انجام مي‌شود.

 

وسايل مورد نياز داوري:

دو عدد سوت براي داورهاي تيم ها، كرنومتر و جدول

 

نحوه چيدن دالها:

هر تيمي داراي سه دال بوده كه مي‌بايست دقيقاً در راستاي دالهاي حريف و در خط مستقيم با فاصله 5/1 متر از يكديگر بصورت ستوني پشت سر يكديگر كاشته شوند ضمناً فاصله اولين دال هر تيم با تيم مقابل جهت آقايان رده سني بزرگسالان 16 متر، جوانان 14 متر، نوجوانان 12 متر و بانوان به ترتيب 10 متر، 8متر و 6 متر مي‌باشد.

 

نحوه اجراي بازي:

مسابقه با انجام قرعه‌كشي توسط داور وسط با حضور(سالارها) سر گروه‌هاي دو تيم و دو داور ديگر به صورت تر يا خشك(قطعه سنگ كوچكي به قطر حدود 4 سانتي متر و ضخامت 1 سانتي متر) انتخاب يك طرف آن خيس و به هوا پرتاب مي‌شود كه با توجه به انتخاب سر گروه‌ها تيم شروع كننده مشخص‌ مي‌شود البته مي‌توان مانند ساير رشته‌هاي ورزشي از سكه يا هر وسيله ديگري براي تعيين تيم شروع كننده نيز استفاده نمود.

-     در هنگام تر يا خشك دو بار قرعه كشي به وسيله داور وسط و با حضور سالارها و دو داور ديگر انجام مي‌شود. (بار اول براي انتخاب زمين و بار دوم براي شروع بازي).

شروع مسابقه:

با داور وسط و سوت داور تيمي كه برنده قرعه گرديده بازي بدين شكل آغاز مي‌شود: كه به ترتيب هركدام از بازيكنان(حداكثر 3 نفر) مي‌توانند يك قطعه سنگ به طرف 3 دال حريف را بزنند به گونه‌اي كه دال كاملاً سرنگون شود. مي‌تواند به ازاء هر دال افتاده يك سنگ جايزه پرتاب نمايد و ممكن است يك بازيكن با يك پرتاب دو و يا سه دال حريف را همزمان سرنگون نمايد.

تبصره: بهتر است اطراف زمين بازي به وسيله طناب محصور گردد تا در حين اجراي بازي به تماشاگران آسيب نرسد.

نحوه امتياز دهي:

حداقل امتياز جهت اتمام يك مسابقه كسب حداقل 9 امتياز مي‌باشد. براي كسب اين امتياز حداكثر 5 دور و حداقل 3 دور(9بر0)بازي برگزار مي‌شود.

1-   اگر تيم (ب) 3دال تيم (الف) را بياندازد ولي هيچ يك از دالهاي تيم(ب) سرنگون نشده باشد تيم(ب) 3 امتياز كسب مي‌كند و تيم(ب) هيچ امتيازي كسب نمي‌نمايد.

تبصره1: يك دال افتاده از تيم برنده مي‌تواند هر كدام از 3 دال باشد.

2-   چنانچه تيم(ب) 3 دال تيم (الف) را بياندازد ولي يكي از دالهاي تيم(ب) افتاده باشد تيم(ب) 4 امتياز و تيم (الف) 1 امتياز كسب مي‌نمايد.

تبصره2: با توجه به اينكه كسب امتياز 9 توسط يكي از دو تيم ممكن است طولاني شود از پارامترهاي زمان نيز در اين بازي(مسابقه) استفاده شده و وقت قانوني هر بازي 12 دقيقه در نظر گرفته شده است به اين ترتيب هر تيمي كه قبل از 12 دقيقه بتواند 9 امتياز را كسب نمايد برنده و چنانچه زمان 12 دقيقه بگذرد و هيچكدام از دو تيم امتياز 9 را كسب ننمايد تيمي كه در طول 12 دقيقه توانسته باشد بيشترين و اگر بعد از گذشت زمان 12 دقيقه دو تيم مساوي بودند سرداور مي بايست وقت اضافه به مدت 5 دقيقه براي دو تيم در نظر بگيرد. در صورت تساوي مجدد در پايان مسابقه، يك بازي تكراري با انتخاب داور و دو داور ديگر(هيئت داوران) براي مشخص شدن برنده برگزار مي‌گردد.

3-   اگر تيم (ب) دال تيم (الف) را بياندازد ولي 2 دال تيم (ب) در حين مسابقه بوسيله تيم (الف) سرنگون شده باشد تيم(ب) 3 امتياز و تيم (الف) 2 امتياز كسب مي‌نمايد.

تبصره: چنانچه بازيكني بتواند با يك سنگ 2 دال حريف را همزمان بزند دو پرتاب جايزه مي گيرد.
هر تيم بعد از هر دوره بازي جاي خود را عوض مي‌كند مگر اينكه در پايان دور بازي هيچ يك از دالهاي تيمش سرنگون نشده باشد.
تيم‌هاي مسابقه دهنده تا پايان هر مسابقه (كسب 9 امتياز و يا اتمام زمان 12 دقيقه) حق تعويض بازيكن را ندارد، در جريان بازي بازيكن مصدوم شده با تشخصي داور قابل تعويض مي‌باشد.
هر تيم بايد داراي لباس متحد الشكل باشد و الزاماً با شماره 1 تا 5 روي سينه و به فارسي نوشته شده باشد.
بازيكن پرتاب كننده حق دارد حداكثر 70 سانتي متر از دال اول تيم خود براي پرتاب فاصله داشته باشد كه به وسيله خطي مشخص‌مي‌شود.
چنانچه بازيكني در موقع پرتاب پايش از خط عبور نمايد مرتكب خطا شده و پرتاب او بلا اثر تلقي و امتيازي نخواهد داشت.

عکس: 
تصاویر بیشتر: